جستجو

انواع خوابيدن در شبانه روز از دیدگاه قرآن و روایات

انواع خوابيدن در شبانه روز از دیدگاه قرآن و روایات
یکشنبه ۱۰ آبان ۱۳۹۴

انواع خوابيدن در شبانه روز

در مورد خواب مطلب بسيار است ولي نكته قابل توجه آن است كه اولا هر كس به خاطر شرايط بدني خود به ميزان خاص خودش به خواب نياز دارد لذا نسخه واحدي براي ميزان خواب نداريم. ثانيا تغيرات در ساعات خواب بايد تدريجي باشد تا عوارض آن به حداقل برسد. كسي كه برنامه خواب او غير از محتواي ذيل است، بايد به تدريج آن را تغيير بدهد. البته با توجه به شرايط خودش؛ لذا مثلا كسي كه كارمند است مجبور است خوابش را به نحوي تنظيم كند كه به كارش آسيب نزند و لو مثلا از خواب قيلوله محروم شود. شما مي‌توانيد از يك مشاور براي تنظيم خواب خود كمك بگيريد.

در روايات چند نوع خواب معرفي شده براي هر يك اثراتي بيان شده است. تحقيقات تجربي نيز اين مطالب را تأييد مي‌كند.

1 – خواب غفلت : خوابيدن در مجلس پند و يادآوري است.

حضرت آيت الله مجتهدي ( حفظه الله ) مي فرمايند : يكي از خطباء تهران مي فرمودند : هميشه شخصي را مي ديدم كه در جلسات متعدد پاي منبر من مي آيد ، لذا من هم نمي توانستم مطالب تكراري را بگويم ، روزي به او گفتم : اميدوارم صحبتهاي من براي شما مفيد باشد ، و باعث تضييع وقتتان نباشم زيرا شما را مي بينم كه الحمد لله مقيد به شنيدن صحبتها و احاديث اين حقير هستيد ، او گفت : بله ، مدتي است كه دچار بي خوابي شده ام ، و دكتر هم توصيه كرده است كه سعي كن بيشتر استراحت كني و بخوابي ، اما با اين وجود خوابم نمي برد ولي در پاي منبر شما نمي دانم چگونه است كه از همه جا بهتر مي خوابم در آن موقع متوجه شدم كه اين شخص براي خوابيدن مي آيد نه براي درك مطلب . ظاهراً منبريها و وُعّاظ ، هم كار پدر را مي كنند ، چون نصيحت مي نمايند ، و هم كار مادر را ، چون لالائي مي خوانند . آداب الطلاب ، ص349

2 – خواب بدبختي : خوابيدن در وقت نماز است.

3 – خواب لعنت (فيلوله ) : خواب بعد از طلوع آفتاب است كه انسان را كسل مي كند .

4 – خواب عذاب (عيلوله ) : خواب بين الطلوعين ؛ از فجر (نماز صبح) تا طلوع آفتاب كه مذموم و بد مي باشد. فاصله زمانی بین اذان صبح و طلوع خورشید را بین‌الطلوعین و خواب در این زمان را عیلوله می‌نامند. عیلوله از ماده ((علل)) و به معنای مرض است؛ زیرا خواب در این زمان بیماری زاست.

در روايات از خوابيدن قبل از طلوع آفتاب ، بسيار نهي شده و مكروه است . حضرت رسول (صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِه ) : زمين به سوي خدا ناله و فرياد مي كند از سه چيز : … خواب كردن بر آن قبل از طلوع آفتاب . حضرت صادق (عليه السلام ) : خواب بامداد شوم است و روزي را منع مي كند و رنگ را زرد مي كند و صورت را زشت مي كند … و بدرستي كه خداوند روزي را ما بين طلوع صبح تا طلوع آفتاب قسمت مي نمايد …و مرغ بريان و ترنجبين بر بني اسرائيل در اين وقت نازل مي شد ، هر كه در اين وقت خواب بود ، بهره او نازل نمي شد . حليه المتقين ، ص170

اما در چند حديث اين خواب را اجازه داده اند ؛ حضرت صادق (عليه السلام) به شخصي فرمودند كه چون نماز صبح كردي و ذكر خدا ( تعقيبات) خواندي ، اگر قبل از طلوع آفتاب بخوابي اشكالي ندارد . چنان چه در حديث صحيح است كه امام رضا (عليه السلام) به شخصي فرمود كه فردا بعد از طلوع آفتاب بيا كه من بعد از نماز صبح خواب مي كنم .حليه المتقين ، ص170

پس اگر كسي شب زنده داري داشته و نمازش را اول وقت خوانده، اشكالي ندارد كه بعد نماز صبح كمي بخوابد تا دوباره سرحال شود و بتواند به فعاليت روزانه بپردازد.

5 – خواب راحت (قيلوله ) : خواب قبل از ظهر تا ظهر و بعد از نماز ظهر تا عصر است ، كه مستحب است و در آن وقت اگر كسي خوابي ببيند دروغ نمي شود . و اين خواب رفع كننده كسالت و هضم كننده غذا است .

شخصي به خدمت حضرت رسول (صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِه) آمد و عرض كرد كه من حافظه قوي داشتم و اكنون فراموشي بر من غالب شده است . حضرت فرمودند كه آيا خواب قيلوله مي كردي و حال ترك كرده اي ؟ گفت : بلي . حضرت فرمودند كه باز خواب قيلوله بكن . چنان كرد و حافظه اش برگشت . و در روايت ديگر است كه خواب قيلوله نعمت است و نيكو ياوري است بر بيداري و عبادت شب . حلية المتقين ، ص170

خواب قيلوله مستحب و مخصوص نيم روز اما كوتاه است. ساختار وجودي انسان به نوعي است كه در طول شبانه روز و بعد از يك دوره بيداري به استراحت و خواب نياز دارد. هنگامي كه خورشيد در مغرب پنهان مي گردد و تاريكي گسترده مي شود، همه چيز تعطيل شده و هنگام خواب و استراحت فرا مي رسد تا بدن با استراحت شبانه و تجديد نيرو دگرباره در روز به كار و فعاليت برخيزد. خداوند شب را آفريد تا انسان در آن آرامش پيدا كند. اما خوابيدن به مدت كوتاه در طول روز انكار نشده و حتي از فوايدي برخوردار است. چنين خوابي موجب تجديد قوا و بازيابي نيرو مي شود. (رك: شهيد دكتر پاك نژاد، اولين دانشگاه و آخرين پيامبر، ج 17، ص 153.)

6 – خواب رخصت ( خوابي كه اجازه داده شده) : خوابيدن بعد از نماز عشا است. خواب سر شب یعنی بعد از نماز عشاء تا نیمه شب شرعی است که بسیار مناسب است و هرساعت آن برابر با دو و نیم تا سه ساعت است و از نیمه شب شرعی تا یک ساعت به اذان صبح که هر یک ساعت برابر یک ساعت می‌باشد؛ به این معنی که کیفیت خواب اول شب بسیار زیاد است و خستگی کار روز را ازبین می‌برد

7 – خواب حسرت : خوابيدن در شب جمعه است.

8 -خواب حيلوله : خواب بعد از ظهر يا خواب وقت ظهر است ،چون اين خواب حايل و فاصل بين ظهر و نماز (ظهر) است ،حيلوله گويند . و چون تأخير نماز از اول وقت ناپسند است ، خوابيدن در اين وقت خوب نيست .

9 – خواب غيلوله : خوابیدن حدود نیم ساعت قبل از غروب را غیلوله می‌گویند. این خواب موجب هلاکت انسان می‌شود،خواب آخر روز است كه موجب بيماري است. (رك: پندها ي جاويدان ، ص 449 و 410)

خواب بعد از عصرمكروه است . چنانكه از امير المومنين ( عليه السلام ) روايت است خوابيدن بين الطلوعين و بين العشائين ( بين نماز مغرب و عشاء ) موجب پريشاني و فقر مي شود . حليه المتقين

میزان خواب مناسب روزانه

 

کم خوابی برای سلامت بدن ضرر دارد.

میزان خواب مورد نیاز روزانه برای هر فرد یا فرد دیگر متفاوت است.

 

تحقیقات نشان داده است 2 فاکتور متفاوت روی نیاز روزانه هر فرد به خواب، تاثیر گذار است. اول مقدار خواب و دوم کیفیت خواب.

 

برای افراد بالغ معمولی بین 7 تا 8 ساعت خواب لازم است اما اگر کسی دچار کم خوابی و در واقع دچار سطحی از کمبود خواب باشد باید بیشتر بخوابد.

 

بهترین ویژگی خواب خوب، کیفیت خواب است و اگر 8 ساعت در بستر باشید و اما کیفیت خواب شما پایین باشد (بارها بیدار شوید- دیر به خواب بروید و دچار حالت های نامناسب در خواب شوید و …) سطح کیفی خواب پایین می آید.

 

اما زمانی که بدون نیاز به زنگ ساعت و بدون نگاه کردن به ساعت بیدار شوید و کاملا احساس سرحالی و شادابی داشته باشید به معنای آن است که به اندازه کافی خوابیده اید.

 

اگر هر روز مجبور هستید با زنگ ساعت و به سختی بیدار شوید باید هر روز 15 دقیقه به میزان خواب خودتان اضافه کنید تا به حدی از خوابیدن برسید که بدون نیاز به زنگ ساعت بیدار شوید.

 

اگر قبل از خوابیدن چای یا قهوه بنوشید این مواد ممکن است روی کیفیت خواب شما تاثیر بگذارد و حتی باعث بی خوابی شما شود.

 

به افراد بزرگسال توصیه می شود شب ها بین 7 تا 8 ساعت بخوابند و ببینند با چه میزان خواب شبانه بهترین خلق و خو و سرحالی و افزایش انرژی را تجربه می کنند.

 

در مورد کودکان و نوجوانان، میزان نیاز روزانه آنها به خواب متفاوت است .

– نوزادان تازه متولد شده بین 12 تا 18 ساعت در شبانه روز به خواب نیاز دارند.

 

– نوزادان بین 3 ماهه تا 1 ساله به 14 تا 15 ساعت خواب نیاز دارند و کودکان بین 1 تا 4 سالگی به 11 تا 13 ساعت خواب احتیاج دارند.

 

– کودکانی که در سن پیش دبستانی و دبستانی قرار دارند به 10 الی 11 ساعت خواب در شبانه روز نیاز دارند.

 

– نوجوانان نیز بین 10 تا 16 سال هم به 8 تا 9ساعت خواب در 24 ساعت احتیاج دارند.

 

– افراد بالای 17 سال هم نیازی مشابه افراد بالغ معمولی دارند.

 

انواع خواب از منظر طب سنتی (نباید های خواب)

نوشته شده توسط مدیر در ۰۷/۰۲/۱۳۹۱ – ۳:۵۷ ب.ظ –

 

۱٫خواب در حال گرسنگی: در خواب حرارت غریزی به باطن می‌رود و به هضم غذا در معده کمک می‌کند. در گرسنگی معده خالی است و غذایی برای هضم وجود ندارد. بنابراین از آنجایی که ‌این حرارت نمی‌تواند بیکار باشد در اخلاط و رطوبات بدن تصرف کرده و موجب تحلیل آنها و لاغری و در نهایت باعث ضعف حرارت غریزی می‌شود.

 

 

۲٫خواب در روز: خوابیدن در روز مضر است زیرا به دلیل روشنایی هوا‌، خواب عمیق در روز حاصل نمی‌شود و هضم معدی دچار فساد می‌شود. در نتیجه عوارضی چون بد رنگ شدن پوست‌، سستی بدن‌، احساس کسالت‌، کاهش اشتها و بدبویی دهان حاصل می‌شود. خواب روز در زمستان ضرر بیشتری دارد و باعث‌ ایجاد بیماری‌های رطوبی و نزله می‌شود. اما خواب روز برای فردی که عادت به خوابیدن در روز نداشته باشد و به سبب کاری، شب را بیدار مانده باشد‌، چندان مضر نیست. افرادی که عادت به خواب روز دارند باید به صورت تدریجی عادت خود را تغییر دهند.

 

۳٫خوابیدن بر پشت: به پشت خوابیدن باعث جریان فضولات بدن به غیر مجاری اصلی خود می‌شود و باعث ‌ایجاد کمردرد‌، نزله‌، بی‌خوابی‌، کابوس و….. می‌گردد.

 

۴٫خوابیدن دائم بر روی صورت: از خوابیدن دائم بر روی صورت باید اجتناب کرد زیرا باعث کاهش جریان خون پوست و چروکیدگی پوست می‌شود.

 

۵٫خوابیدن زیر نور خورشید: به علت تحریک صفرا و افزایش حرارت می‌تواند باعث سردرد شود.

 

۶٫خوابیدن زیر نور ماه: همان طور که ماه باعث جذر و مد در سطح آب‌های کره زمین می‌شود‌، اگر زیر نور ماه بخوابیم می‌تواند باعث جذب خون به سطح بدن و خونریزی از بینی و تحریک شهوت جنسی شود.

 

۷٫خواب «عَیلوله»‌، «حَیلوله» و «فَیلوله»:

«عَیلوله» خواب پس از نماز صبح است که موجب بیماری می‌شود، بویژه اگر بلافاصله پس از اذان صبح باشد.

«حَیلوله» به خواب پس از اذان ظهر می‌گویند که خواب مضری است و باعث فراموشی می‌شود.

«فَیلوله» خواب آخر روز و پیش از اذان مغرب است و باعث بیماری‌های زیادی می‌شود.

 

۸٫ خوابیدن به صورتی که برخی از اعضای بدن در آفتاب و برخی در سایه باشند‌، موجب بیماری می‌شود.

منبع :سایت مرجع طب سنتی ایران

 

ارسال شده در سایر مطالب, مجموعه مطالب توسط گروه تحقیق و پژوهش اسوه
Open Popup

رفتار با کلاس اولی ها

  • رفتار شما با فرزند کلاس اولیتان چگونه است؟

    در برابر واکنش های فرزند کلاس اولیتان چه کار می کنید؟

    به دنبال راه حل مسائل فرزند کلاس اولیتان هستید؟

    جواب سوالات شما در دستان متخصصین ماست